Amsterdam West

'Niet alleen voor kerkmensen, maar juist ook voor mensen die niet zoveel met de kerk hebben'

Willemien van Berkum werkt in Amsterdam Oud-West als buurtdominee.

"Als buurtdominee ben ik er niet alleen voor kerkmensen, maar juist ook voor mensen die niet zoveel met de kerk hebben.
In mijn werk krijg ik met allerlei verschillende mensen en hun vragen te maken. Misschien wel net zulke vragen als die waar jij mee worstelt...
Zie je het niet meer zitten? Sta je voor moeilijke keuzes? Vind je het moeilijk om je eigen gekwetstheid een plek te geven? Kamp je met schuldgevoelens?
Ik sta open voor jou verhaal en luister graag naar je. "

Bij Heilig Vuur West is iedereen ‘anders’

Heilig Vuur West is een van de meest succesvolle pionierprojecten in Amsterdam. Wat zes jaar geleden vanuit het niets begon, is nu een warme en zeer gemêleerde gemeenschap waar iedereen welkom is voor een viering, een ‘bakkie troost’, een goede film of een kunstzinnige activiteit. Vrouw van het eerste uur is Margrietha Reinders. Met veel energie, uithoudingsvermogen én geestkracht blies zij het vuur aan. Maar nu vindt ze het tijd om het stokje over te dragen aan haar opvolgster, Willemien van Berkum. De wisseling van de wacht is een mooie gelegenheid voor een gesprek met deze twee vurige types.

"Mensen tevoorschijn luisteren"

klaasVerhalen van mensen boeien mij. Mensen tevoorschijn luisteren vraagt geduld, aandacht, durf, humor en een beetje geluk. Maar dan openen zich ook altijd nieuwe wegen. Bijbelverhalen kunnen hierin een wegwijzer zijn.

Sinds 1992 ben ik werkzaam als predikant, eerst in Culemborg en daarna in Amsterdam.

Ik heb me verder gespecialiseerd in het voeren van gesprekken met mensen via onder meer de Klinische Pastorale Vorming, de Voortgezette Opleiding Pastorale Gespreksvoering en een training motiverende gespreksvoering. Als pastoraal supervisor draag ik bij aan de toerusting van beginnende en meer ervaren collega’s.

Dominee op hakken

Paula de JongPaula de Jong werkt in Amsterdam West. Getrouwd, twee kadozonen (2005 en 2008) en een dochter (2015). Opgegroeid in de Achterhoek. Amsterdamse dominee sinds oktober 2012.

Hoe ziet God er uit volgens jou?
Een lange stilte volgt. Dan schoorvoetend: “Als kind had ik wel een beeld van God. Meer dan dat ik een poppetje voor me zag, bestond het uit woorden. Vaderlijk, warm, rechtvaardig, betrouwbaar, eerlijk. De vertegenwoordiger van het goede. Maar ja, ik leefde een tijdje voort. Er kwamen barsten in dat beeld. De eerste grote op mijn vijftiende. Een meisje uit mijn korfbalteam kreeg kanker in haar knie. Het liep verkeerd af. Vlak voor ze stierf, ben ik nog op bezoek geweest. Ze praatte enthousiast over toekomstdromen. Een maand later stonden we op haar begrafenis. Toen dacht ik: elke avond heb ik voor haar gebeden en het heeft niets uitgemaakt. Ik geloof er geen barst meer van. Na haar dood ben ik een jaar niet naar de kerk geweest. Een gek gevoel, want ik had me er altijd zo prettig gevoeld.”

Je moeder is predikant. Hoe reageerde ze?
“Ze respecteerde mijn keuze. Daar stond ik niet van versteld. Wij zijn gelovig opgevoed, maar wel met een zekere nuchterheid en vrijheid. Elke dag bidden voor het eten, maar we hoefden niet naar twee zondagsdiensten en we lazen ook niet elke dag in de Bijbel.”

Hoe ben je weer bijgedraaid?
“Het maakte niets uit dat ik besloot niet meer te geloven. Ik werd er steeds weer bij getrokken, door een kracht van buitenaf. En ik voelde me ook niet bevrijd zonder geloof. Daarom heb ik de vraag wie of wat God is maar even geparkeerd en ben ik doorgegaan. Ook officieel, door de geloofsbelijdenis te doen.”

Als kaders wegvallen

bas"Als ik een gesprek heb met iemand die helemaal geen kerkelijke of gelovige achtergrond heeft, kom ik zelf ook in een vreemde situatie terecht. Opeens kan ik het  kader van waaruit ik dit soort gesprekken binnen de kerk voer niet meer gebruiken. Dan moet je voor jezelf ook weer onderzoeken hoe je tot je overtuigingen bent gekomen. Je komt uit je comfortzone. Ik ben wel extra voorzichtig met mijn eigen kader en opvattingen. Ik kom uit een omgeving waar het vroeger nogal normatief was, en dat vond ik zelf ook niet fijn. Voor mij zijn de gesprekken ook een ontdekkingstocht naar een gemeenschappelijke taal.

Jouw leven: jouw project?

Het heeft iets heel genadeloos als je voor je eigen project leven helemaal zelf verantwoordelijk bent. Dat slaat al snel als een boemerang op je terug. De mensen die geen succes behalen zijn in hun ogen gelijk mislukt. Als je naar je bestemming kijkt als een hoogst persoonlijk toegespitst plan, kan het al helpen als je het iets algemener gaat zien. Het hoogst haalbare wat je kan doen in de ogen van God is hem liefhebben boven alles en de ander liefhebben als jezelf. Als ik ergens mijn vrijheid in vind, is het daar wel in. Hierdoor kan ik veel situaties in mijn leven beter relativeren. Het helpt me eraan herinneren dat het niet alleen maar om mij gaat, dat er een verbondenheid is die mijzelf overstijgt. De belangrijkste vraag is niet hoe je succesvol kan zijn, maar je echt verbonden kan zijn met een ander. Die warmte kan je concreet ervaren als de mensen om je heen besluiten hun armen om je heen te slaan als jij het gevoel hebt dat je bent gefaald. Dat is wat we in de christelijke traditie genade noemen: onvoorwaardelijke aanvaarding.